Feestje voor de geslaagden

Het afronden van de schoolopleiding en het ontvangen van een certificaat is altijd een reden voor een feestje. Wanneer de diploma-uitreiking de allereerste klas markeert die heeft leren lezen en schrijven in een taal waarvoor voorheen geen geschreven materiaal bestond, is dat een bijzonder grote gebeurtenis.

Nu onze eerste klas het alfabetiseringsprogramma had afgerond, werd er in het alfabetiseringsgebouw een cultureel „one stomach“-feest gehouden. Er werden uitnodigingen verstuurd naar alle zeven Kovol-dorpen, en ook naar twee naburige taalgroepen. Nadat de uitnodigingen mondeling waren verspreid, was het tijd om het feest voor te bereiden. De takenlijst voor de gemeenschap zag er als volgt uit:

• Haal water uit de beek, 10 minuten bergafwaarts, om de gemeenschappelijke tank van 500 liter te vullen. Gasten hebben iets te drinken nodig. Haal ook water om mee te koken.
• Zet touwvallen op in de jungle om knaagdieren te vangen als hoofdgerecht.
• Maak het terrein rond het alfabetiseringsgebouw vrij van onkruid en maak nieuwe plekken in de jungle vrij om te zitten.
• Maak tijdelijke stoelen en banken.
• Zet afdakjes op om op de dag zelf bescherming te bieden tegen regen en zon.
• Schrijf de namen van de mensen op hun kookpotten, zodat ze niet door elkaar raken.
• Verzamel wortelgroenten en bladgroenten.
• Blijf de hele nacht op om te koken.

Het eten van vlees is in Kovol cultureel gezien erg belangrijk. Vlees eten is een bijzondere traktatie. Op basis van mijn observaties schat ik dat er gemiddeld eens per maand vlees wordt gegeten. Door voldoende vlees te voorzien zodat iedereen een flink stuk krijgt, is gegarandeerd dat iedereen een goede maaltijd heeft. De gedachte hierachter is ook dat we, als we samen vlees eten, laten zien dat er geen wrijving tussen ons bestaat. We zijn één maag, één gedachte, en daardoor zullen we geen ziekte, ongelukken of tegenslag kennen. Varkens worden gehouden als vleesbron, maar er waren niet genoeg varkens voor deze maaltijd, en daarom viel de keuze op knaagdieren.

In de jungle werden touwvallen uitgezet om knaagdieren ter grootte van een rat te vangen die zich daar rondbewogen. Zodra het dier gevangen is, wordt het gestript, boven het vuur geschroeid om de vacht te verwijderen en kan het worden gerookt als het nog een paar dagen duurt voordat het wordt gegeten.

Toen alle voorbereidingen waren getroffen, kwamen de mensen donderdagmiddag aan. Om 15.00 uur begon men met het bereiden van het eten, en dat ging de hele nacht door. De favoriete maaltijd is een ongekruide wortelgroentesoep met rattenvlees. Eerst worden er heel veel wortelgroenten geschild. Alles wordt in een pan gekookt, en de pannen gingen om 1 of 2 uur ’s nachts op het vuur. Het vuur wordt de hele nacht brandend gehouden en de pannen worden bijgevuld met vers water naarmate het vocht verdampt. Onze vriend telde 103 potten boven het vuur. Het was een enorme uitdaging voor de gemeenschap om al dit eten te bereiden!

Ons programma begon ’s ochtends. Wij, de zendelingen, stonden op om toespraken te houden waarin we de mensen herinnerden aan het belang van geletterdheid. Alfabetiseringsdocenten van de naburige bevolkingsgroep sloten zich bij ons aan en ook zij namen het woord: „Nog niet zo lang geleden waren wij net als jullie. De zendelingen hebben ons eerst leren lezen, maar nu ligt al het werk in onze handen en doen wij het zelf. Jullie zullen hetzelfde doen!” We nodigden enkele van onze leerlingen uit om hardop voor te lezen en daarna reikten we de certificaten uit.

Na dit „officiële” deel van de dag gaven enkele van onze studenten ons een bedankcadeau bestaande uit in de natuur verzamelde eieren, komkommers en een geroosterde en gerookte rat. We waarderen het gebaar, ook al is het vlees naar onze smaak iets te gaar! We durven er niet te veel van te eten, voor het geval onze magen er later last van krijgen!

De maaltijd die daarop volgde, draaide voor mij ook vooral om het gebaar en niet zozeer om de culinaire ervaring. Een beetje zout zou het waarschijnlijk een stuk beter hebben gemaakt. Ik ben nogal verwend, omdat ik gewend ben om bij al mijn maaltijden zout te gebruiken. Als eregast bij de maaltijd lag er een groot stuk vlees in mijn kom. Helaas zorgde de klauw die uit de soep stak er bij mij niet voor dat het water me in de mond liep. Ik begon voorzichtig met de wortelgroenten en probeerde uiteindelijk de rat. Het viel eigenlijk best mee! Is het een cliché om te zeggen dat het naar kip smaakte? Ik heb de kom niet helemaal leeg kunnen eten, maar dat geeft niet. We mogen onze kom doorgeven aan iemand anders die het wel zal waarderen.

Het belangrijkste aan het feestmaal is dat iedereen te eten krijgt en dat elke gast mag eten tot hij of zij vol zit. Veertig minuten nadat ik mijn eigen kom leeg had gegeten, zag ik dat er nieuwe pannen van het vuur kwamen en dat het eten werd uitgedeeld. Ik vroeg of er nog mensen waren die nog niet hadden gegeten, maar nee, iedereen had al gegeten. Het was nu tijd voor een derde en vierde portie!

       Kovol kookkunst.

Rond het middaguur had iedereen zich volgegeten en begon men zich te verspreiden. Na de hele nacht op te zijn gebleven om te koken, zijn de mensen begrijpelijkerwijs behoorlijk moe. Een laatste gebeurtenis was de overhandiging van een varken aan de Pal-bevolkingsgroep. De Pal-bevolking ontving al eerder missionarissen dan de Kovol. Zij worden gezien als de bron van de missionarissen die hierheen komen en daarom kregen ze een geschenk om dat te vieren en ervoor te zorgen dat er één maag was. Het varken werd overhandigd met toespraken waarin ze zeiden: „Jullie moeten goed voor jullie missionarissen zorgen, alles doen wat ze jullie opdragen en dan komt het goed.”

Het is niet helemaal wat ik zou hebben gezegd, maar ja, ik begrijp ook niet precies wat er aan de hand is. Ik wist niet dat het schenken van het varken eraan zat te komen, maar alle anderen wel. Voor mij is het zo’n ding waarbij je je schouders ophaalt en gewoon doorgaat. Voor hen is het volkomen logisch, maar zelfs na jaren hier te hebben gewoond ben ik nog steeds een buitenstaander die in de war is door de onderliggende logica.

Na een geslaagd afstudeerfeest ging iedereen zijns weegs. Onze studenten zijn nu begonnen aan het 9-holes oefenprogramma en ik zal binnenkort over hun vorderingen schrijven.