Typen op de computer

De alfabetiseringsklas draait nu al drie volle weken en we gaan week 4 in. Bijna alle studenten maken gestaag vooruitgang. De lessen zijn op de meeste dagen van 13:30 tot 16:00 uur en de leraren moeten er vroeg zijn. De meeste van mijn middagen zijn nu gevuld met alfabetiseringsonderwijs, maar dat vind ik eigenlijk niet zo’n probleem. Het grootste probleem is juist dat al mijn vaste vertaalassistenten in de klas zitten.

Doordat die helpers ’s middags in de les zitten, besteden ze hun ochtenden thuis aan hun andere taken en zie ik ze veel minder. Ik had een fijne routine opgebouwd waarbij ze kwamen en we ’s ochtends samenwerkten. Het lijkt erop dat het tijd is om het anders te doen.

Ik zag dit probleem eigenlijk al aankomen en dacht erover om bewust één van mijn vaste vertaalassistenten niet te selecteren, zodat die beschikbaar zou blijven voor vertaalwerk. Het nadeel daarvan zou zijn geweest dat die persoon zich misschien buitengesloten of beschaamd zou voelen doordat hij niet samen met de anderen mee mocht doen.

Het blijkt juist een geweldig moment te zijn geweest om nieuwe hulpen op te leiden, en ik had een klein extraatje om dat op gang te brengen. Ruim een jaar geleden bezocht Carol ons en toen vroeg ik haar of ze ergens een tweedehands laptop kon regelen om mee te nemen voor gebruik in Kovol. Ze wist een oude Lenovo ThinkPad te bemachtigen — een echte zakelijke laptop, gebouwd om lang mee te gaan. Hij typt heerlijk! Pas geleden heb ik er typsoftware op gezet en op een dag ben ik mensen uit ons dorp gaan uitnodigen om “computerwerk met mij te doen”.

Ik breng nu veel tijd door in mijn kantoor onder het huis. Het idee was dat mannen naast mij zouden zitten om blind te leren typen terwijl ik zelf aan mijn werk bezig was. Het resultaat is beter dan verwacht. Twee van de mannen zijn helemaal verslaafd geraakt aan het verbeteren van hun typescore en komen iedere werkdag langs. In het programma moeten ze regels tekst typen en een bepaalde snelheid en nauwkeurigheid halen. Als dat lukt, gaan ze door naar het volgende niveau met extra letters. Eén van hen zit al op les 4 en typt met alle vingers.

In het begin waren de mannen bang dat ze op de verkeerde knop zouden drukken en de computer kapot zouden maken. Maar naarmate de dagen verstreken, groeide hun zelfvertrouwen. Het doel op de lange termijn is dat deze mannen leren typen, geletterd worden en daarna tekstverwerking leren gebruiken. Al het materiaal dat ik in de Kovol-taal heb gemaakt, is tot nu toe alinea voor alinea gecontroleerd door het hardop voor te lezen en mondeling verbeteringen aan te brengen. Ik kijk uit naar de dag waarop ik iemand gewoon een document kan geven en hem zelfstandig ermee aan het werk kan laten gaan. Het huidige controleproces wordt volledig door mij gestuurd. Ik wil echt zien wat er gebeurt wanneer mensen alle tijd krijgen om veranderingen aan te brengen die zij zelf nodig vinden. Wat voor dingen zullen zij denken dat aangepast moeten worden? Dat ligt nog ver in de toekomst — maar hopelijk worden nu de eerste stappen gezet.

Ik merk dat ik me verrassend goed kan concentreren terwijl ik in mijn hoekje gepropt zit, soms met wel acht mannen naast me op de banken. Het is een beetje een krappe, zweterige werkplek — maar niemand van ons vindt dat erg 😀 Zodra ik de laptop heb aangezet, negeer ik hen grotendeels. Ik focus op mijn eigen werk op mijn eigen laptop, terwijl de plek naast mij een soort hot seat wordt waar de ene na de andere persoon aanschuift om te typen. Wanneer iemand nieuws besluit het te proberen, maak ik snel een nieuw profiel aan en vervolgens leggen de mannen die verder gevorderd zijn de rest uit.

Ik heb de eerste mannen geleerd hun vingers op de toetsen f en j te zetten, met hun duimen de spatiebalk te gebruiken, waar de backspace-toets zit en waar de enter-toets zit. De mannen van Kovol leggen dit inmiddels veel vloeiender aan elkaar uit dan ik ooit heb gedaan. Het is prachtig om te zien hoe het een eigen leven begint te leiden.

De echte magie is dat ik nu altijd helpers bij de hand heb wanneer ik aan het werk ben. Vorige week vertaalde ik de eerste van onze Bijbellessen naar het Kovol. Elke keer dat ik een alinea af had, kon ik die meteen hardop voorlezen en direct controleren. Het voelt sneller dan de vorige manier van werken, waarbij ik eerst grote stukken schreef en daarna alles in één lange sessie controleerde.

Boven in mijn huis heb ik een bureaustoel en een tweede monitor. Dat is veel comfortabeler, en de waterkoker staat dichtbij voor een kop thee. Werken beneden in mijn donkere kleine kantoor met een moddervloer lijkt misschien een stap terug, maar elke ochtend omringd zijn door lachende, enthousiaste mensen voelt eigenlijk als een enorme stap vooruit. Rond negen uur zitten deze mannen iedere dag al onder het huis te wachten om te beginnen.

De twee mannen die dagelijks zijn gekomen, blijken enorm behulpzame vertaalassistenten te zijn geworden en hebben inmiddels Genesis 4, 6 en 7 op hun naam staan als belangrijkste moedertaalvertalers. Een moedertaalvertaler is degene aan wie ik mijn concepttekst voorlees en van wie ik vervolgens een audio-opname maak terwijl hij het verhaal opnieuw vertelt in natuurlijker Kovol. Geen van deze mannen deed dit werk eerder, hoewel ik ze wel gebruikte voor begripstesten.

Het is ontzettend verfrissend om iets te kunnen delen dat echt voelt als mijn leven en mijn werk. Vertalen, lessen ontwikkelen, alfabetiseringsboekjes maken en werken aan het alfabetiseringsprogramma — alles gebeurt op de computer. Eerst was dat altijd mijn eigen wereld. Ik vertelde hen wel over het werk dat ik op de computer deed en ze leken onder de indruk, maar het bleef iets losstaands. Deze nieuwe dynamiek voelt veel meer alsof we een wereld samen delen. Ze zien mij vertalen en schrijven op mijn eigen computer, terwijl zij op hun computer werken, en het voelt duidelijk: ze zijn op weg om deel te worden van het werk dat ik doe.